Toz garyjy dürli toz materiallary deň derejede garyşdyrmak üçin ulanylýan mehaniki enjamdyr. Onuň iş prinsipi konweksiýa garyşdyrmak, kesiş garyşdyrmak we diffuziýa garyşdyrmak ýaly esasy garyşdyrmak mehanizmlerine esaslanýar, bu bolsa materiallaryň gysga wagtyň içinde çalt we deň derejede garyşmagyna mümkinçilik berýär.
Toz materiallary garyşdyrmak senagat önümçiliginde giňden ýaýrandyr, bu bolsa ony önümçilik prosesiniň möhüm bölegine öwürýär. Mysal üçin, azyk, oba hojalyk dökünleri, derman serişdeleri we gündelik himiki maddalar öndürmekde dürli häsiýetli materiallar gutarnykly önümi almak üçin gaýtadan işlenilmezden öň belli bir derejede deň derejede garyşdyrylmaly. Önümçilik döwründe toz paýlanyşynyň deňligi gutarnykly önüme gönüden-göni täsir edýär.
Materiallaryň garyşmagy, daşky güýçleriň (mehaniki güýçler ýa-da agyrlyk güýji) täsiri astynda iki ýa-da has köp bölejigiň ýerleşýän ýerinde we tizliginde üýtgeşiklikler bolýan çylşyrymly hereket prosesine degişlidir, netijede birnäçe bölejigiň deňeşdirme hereketi we olaryň degişli bölejigine özara aralaşmasy arkaly bile ýaşamagy ýüze çykýar. Bu proses dürli komponentleriň deň paýlanmagyna getirýär. Bölejikleriň makroskopik dowamlylygy we mikroskopiki diskretligi sebäpli, dürli häsiýetlere eýe bolan bölejikleriň garyşma hereketi örän çylşyrymly haos prosesi görkezýär.
Gury poroşok garyşdyrmak, her bir komponentiň yzygiderli paýlanmagyny üpjün etmek üçin iki ýa-da ondan köp gurak poroşogy deň derejede garyşdyrmak prosesini aňladýar. Bu tehnologiýa aşakdaky ugurlarda giňden ulanylýar: azyk senagatynda (un, ysly otlar, içgi poroşoklary, premiksler we ş.m.), derman senagatynda (aktiw maddalary we kömekçi maddalary garyşdyrmak), himiýa senagatynda (döwünler, ýuwujy serişdeler, plastik çig mallar we ş.m.) we iýmit senagatynda (däneleri, witaminleri we minerallary garyşdyrmak).
Toz garyşdyrma, adatça, üç prosesiň sinergetik täsirine daýanýar: konweksiýa, kesiş we diffuziýa.
Konwektiw garyşdyrma poroşok bölejikleriniň uly göwrümli tötänleýin hereketini öz içine alýar. Daşarky güýçleriň täsiri astynda poroşok bölejikleri suwuklyk ýaly konweksiýa sezewar bolýarlar, bir nokadadan beýleki nokada hereket edýärler we uly meýdanda deň paýlanyş gazanýarlar.
Gyralamak bilen garyşdyrmak poroşok bölekleriniň içinde gyrmagy öz içine alýar. Daşarky güýçleriň täsiri astynda poroşok bölejikleri biri-birine sürşüp, materialyň içinde birnäçe süýşýän ýüzleri emele getirýär. Bu ýüzler suwuklygyň inçe gatlaklary ýaly garyşyp, poroşogy yzygiderli gyryp, ýerli ýerlerde deň paýlanyşyny üpjün edýär.
Diffuziýa garyşdyrmasy mikroskopik derejede iki goňşy bölejigiň arasynda ýerli garyşdyrma prosesidir. Goňşy bölejigiň özara ýerleşişiniň üýtgemegi sebäpli, özara aralaşma we garyşma bolup geçýär, bu bolsa materialyň doly birmeňzeş garyndy gazanmagyna mümkinçilik berýär.
Garyşdyrmak prosesini takmynan üç tapgyra bölmek bolýar: konwektiw garyşdyrmak, konweksiýany we kesişmegi öz içine alýan tapgyr we diffuziýa garyşdyrmak.
1-nji tapgyr: Bu tapgyr esasan konwektiw garyşdyrmagy öz içine alýar we garyşdyrma tizligi ýokary bolýar.
2-nji tapgyr: Bu tapgyr konweksiýanyň we kesişmegiň bilelikdäki täsirlerini öz içine alýar, bu bolsa garyşma wagtynyň deňeşdirme boýunça has uzak bolmagyna getirýär.
3-nji tapgyr: Bu diffuziýa garyşdyryş tapgyrydyr, bu tapgyrda garyndy garyşdyrma bilen bölünmegiň arasynda deňagramlylykda bolýar, birmeňzeşlik derejesi belli bir gymmatyň töwereginde üýtgeýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 6-njy iýuny