Poroşok garyjylaryň gündelik işlemegi mahalynda operatorlar şu geň galdyryjy soraga duçar bolup bilerler:
Näme üçin käbir poroşoklar ýumşak we netijeli garyşýar, beýlekileri bolsa berk temperatura we çyglylyk gözegçiligini talap edýär? Bu köplenç aňsatlyk bilen çaşdyryp bolýan esasy düşünjeden gelip çykýar -“Gury poroşok” we “gury himiki poroşok”.Ikisi hem gury poroşok ýaly görünse-de, berk material ylmy nukdaýnazaryndan, olaryň düýpli tapawutlary bar.
I. Kesgitlemeler
“Gury poroşok” senagat çig mallaryna degişli giň düşünjedir. Senagat we poroşok tehnologiýasy pudaklarynda ol gury gaty bölejikler görnüşinde bolan ähli materiallary aňladýar.
Şeýle materiallar gündelik senagat önümçiliginde giňden ýaýrandyr, mysal üçin, azyk senagatynda un we süýt poroşogy, derman poroşoklary, şeýle hem himiýa senagatynda pigmentler we doldurgyçlar.
Toz garyjylaryň nukdaýnazaryndan, bu "gurak tozlary" gaýtadan işlemegiň esasy maksady, adatça, gazanmaga ýetmekdir.fiziki birmeňzeş garyşdyrmaGaryşdyryjy inženerler, garyşdyrylandan soň dürli komponentleriň bölünmezligini üpjün etmek üçin, esasan, bölejikleriň ululygynyň paýlanyşy, bölejikleriň morfologiýasy, dykyzlygy we akymlylygy ýaly faktorlara üns berýärler.
Tersine, "gurak himiki poroşok" has anyk we dar kesgitlenen düşünje bolup, aýdyň himiki funksiýasy we reaksiýasy bilen tapawutlanýar.
Inženerçilik we ýangyn howpsuzlygy ugurlarynda bu termin ýöriteleşdirilen himiki formulalar arkaly döredilen inženerçilik poroşoklarynyň bir klasyny aňladýar. Olar diňe fiziki materiallar däl, eýsem belli bir himiki maksatly funksional maddalardyr.
Olaryň iň tipik ulanylyşy ýangyn söndüriji serişde hökmünde ulanylýar. Mysal üçin, ABC gurak himiki poroşogy esasan ammonium fosfatdan, BC gurak himiki poroşogy bolsa esasan natriý bikarbonatdan ybarat. Bu poroşoklar ýanmagy basyp ýatyrmak üçin belli bir şertlerde (meselem, ot täsirinde) himiki reaksiýalary geçirmek üçin niýetlenendir.
II. Mikseriň işlenişinde tapawutlar
Adaty gurak poroşoklar üçin mikseriň esasy wezipesi aşakdakylary çözmekdirfiziki garyşma hereketi.
Operatorlar garyşdyrylandan soň gatlaklaşmanyň öňüni almak üçin garyşdyrma tizligini we dowamlylygyny materialyň aýratynlyklaryna, ýagny dynç alyş burçuna we göwrüm dykyzlygyna görä sazlamalydyrlar. Maksat fiziki "birmeňzeşlige" ýetmekdir.
Tutuş proses deňeşdirme boýunça çeýedir. Daşky gurşawyň arassalygyny, temperaturasyny we çyglylygyny hasaba almak zerur bolsa-da, adatça, möhüm himiki howp ýok.
Şeýle-de bolsa, gurak himiki poroşoklar üçin garyşdyryşdaky kynçylyklarhimiki durnuklylyk we formulasiýanyň takyklygy.
Şeýle poroşoklary gaýtadan işlände, maksat indi diňe garyşdyrmak däl, eýsem:
● garaşylmadyk himiki reaksiýalaryň öňüni almak
● takyk formulasiýa gatnaşyklaryny üpjün etmek
● funksional işjeňligiň durnuklylygyny saklamak
Mysal üçin, ýangyn söndüriji poroşok öndürmekde ammonium fosfatyň goşundylar bilen gatnaşygy örän takyk bolmalydyr. Düzümindäki kiçijik üýtgeşmeler hem ýangyn söndüriş netijeliligini ep-esli peseldip ýa-da önümiň netijesiz bolmagyna sebäp bolup biler.
Mundan başga-da, bu poroşoklar köplenç gigroskopik bolup, belli bir aşyndyryjy ýa-da gyjyndyryjy häsiýetleri görkezip biler. Şonuň üçin garyşdyryjy ulgamlar aşakdakylar bilen enjamlaşdyrylmaly bolup biler:
● ýokary öndürijilikli tozan möhürlemek we syzmagyň öňüni almak ulgamlary
● inert gazdan gorag ulgamlary (zerur bolanda)
● garyşdyrma wagtynda sürtülme sebäpli döreýän ýylylygy azaltmak üçin temperatura gözegçilik ulgamlary
Bu çäreler gaýtadan işlemek wagtynda enjamlaryň gatap galmagynyň, zaýalanmagynyň ýa-da poslamagynyň öňüni almaga kömek edýär.
III. Ulanylyş ugurlary
Bu tapawut, esasanam, ýangyn söndürmekde aýdyň görünýär.
NFPA klassifikasiýa ulgamlary ýaly halkara standartlarynda, adatça, D klasy metal ýangynlary üçin ýöriteleşdirilen söndüriji serişdelere degişli bolan “gurak poroşok” adatça A, B we C klasy ýangynlary üçin köp maksatly söndüriji serişdelere degişli bolýar.
Şeýle-de bolsa, täjirçilik we gündelik durmuşda, ABC gurak himiki poroşoklary iň köp ulanylýandygy sebäpli, bu iki termin köplenç bir-biriniň ornuny tutýar.
Şeýle-de bolsa, terminologiýa tapawutlaryna garamazdan, esasy ýörelge üýtgewsiz galýar:
gurak himiki poroşok belli bir himiki maksatlar üçin niýetlenen funksional materialdyr, adaty gurak poroşok bolsa esasan garyşdyrmak üçin ulanylýan fiziki çig maldyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 12-nji awgusty

